Aquis Querquennis

Historia dun descubrimento - AquisQuerquennis 3D

Historia dun descubrimento

Antonio Rodríguez Colmenero

Historia da evolución do proxecto científico no castro romano contado por Antonio Rodríguez Colmenero, profesor de Historia Antiga, iniciador e coordinador do proxecto de investigación en Aquis Querquennis.

Descubrimento e escavación do campamento

As primeiras enquisas foron realizadas por Florentino López Cuevillas na década de 1920, despois de visitar o local o 5 de xuño de 1921 con Ramón Otero Pedrayo, Vicente Risco e o avogado de Bande Farruco Pena2. En 1949 foi inundada baixo o encoro de Las Conchas, en Fenosa. Esta empresa autorizou as escavacións desde 1975, baixo a dirección de Antonio Rodríguez Colmenero durante vinte anos, centrándose especialmente no cuadrante noroeste. Hoxe seguen da man de Santiago Ferrer Sierra.

O campamento, que ocupaba unha superficie de 2,5 hectáreas, estaba rodeado dun muro rectangular e cantos redondeados. Na mesma praza destacaban torres defensivas cuadrangulares entre as portas e nas esquinas. O muro foi construído con pequenos perpiaños de granito, unidos ao óso (incrustado sen cemento), tiña 3,20 m de ancho e uns 5 m de alto, e estaba cuberto por almenas semicilíndricas. O sistema defensivo tamén tiña un foso exterior en forma de V, de 5 metros de ancho e aproximadamente 3 metros de profundidade. Tiña catro portas monumentais, das que se escavaron o Principalis Sinistra (porta principal no lado esquerdo) e o Decumana, no lado oeste. O Principalis tiña dous buratos, un de entrada e un de saída. O Decumana era similar, pero cunha única abertura. O sistema defensivo complétase co intervalo de 11 m de ancho, un espazo de seguridade sen construcións entre a muralla e a primeira liña de edificios.

Escaváronse cinco cuarteis para unha tropa ou unha estirxia, consistentes en enfrentar aliñamentos ao redor dun patio central, cunha cisterna para recoller a auga da choiva. As habitacións ou contubernia eran de arxila, dividíanse en dúas partes: espazo para durmir e casas. En cada un podían vivir oito soldados. Na entrada do cuartel hai bases circulares, que serían o fondo dos fornos comunitarios. Tamén hai dous hórreos ou hornais rectangulares no campamento, que se elevarían por encima das liñas dos piares de pedra e estaban delimitados por grosas paredes con contrafortes externos. Tamén se atopou un edificio de planta cadrada, que sería o hospital ou o valetudinarium, que consistía en varias habitacións cadradas ao redor dun patio central ou compluvium. É posible que este patio tivese un peristilo de columnas de madeira sentadas nun muro de pedra baixo. Tamén apareceu unha canle que conduciría as augas ao compluvium cara ao exterior do edificio.

O edificio central, que sería a sede ou principia, ten planta rectangular. Nel atopamos un hall flanqueado por pasarelas cubertas e aberto á fachada. Despois hai dúas pequenas habitacións a ambos os dous lados, que son os posibles armamentos, onde gardarían as armas para uso non diario. Despois hai un gran patio rectangular con peristilos a tres lados, coñecido como o foro. Despois hai unha basílica á que se accede por unha gran entrada central e dous lados máis estreitos. No fondo estaría a zona sacro-administrativa, cun templo ou aedes oficiais rodeado de cinco salas, dúas do norte e tres do sur, que poderían ser o tabularium ou o arquivo.

Tamén se escavaron latrinas, un edificio rectangular pegado á muralla. Nelas hai unha canle de desaugadoiro, un sumidoiro central e, un espazo no que estarían uns bancos ou aseos de madeira, non conservados porque orixinalmente eran de madeira.

Fóra da parede, na zona máis meridional, atopamos dúas bases circulares pavimentadas con tegula, probablemente eran bases de forno de cerámica e tamén vestixios dunha casa. Neste lugar instalaríase un vicus ou cannaba, que sería un pequeno pobo contemporáneo do campamento3.

Crese que a unidade militar ocupada por Aquis Querquennis era a cohorte III, que dependía da Legio VII Gemina, cuxa base estaba en León, debido á aparición de marcas cerámicas en tegula que o confirman. Sería unha unidade con 600 soldados de infantería e cabalería.

FUNDACIÓN AQUAE QUERQUENNAE VIA NOVA

Se compone de diversos edificios, construídos en datas sucesivas, en la actualidad pertenecientes todos ellos a la Fundación Aquae Querquennae Via Nova.

El centro de interpretación permanecerá cerrado temporalmente. Más información: 988 44 44 01